حدیث 1137 و جمعبندی این باب (موقت)
1137- 14-[1] عَبْدُاللهِ بْنُ جَعْفَرٍ فی قُرْبِ الْإسْنادِ عَنْ عَبْدِاللهِ بْنِ الْحَسَنِ عَنْ جَدِّهِ عَلی بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أخیهِ موسَی ع أنَّهُ سَألَهُ عَنِ الْمَضْمَضَةِ وَ الِاسْتِنْشاقِ قالَ لَیسَ بِواجِبٍ وَ إنْ (تَرَکَهُما لَمْ یعِدْ لَهُما)[2] صَلاةً.
أقولُ: لَعَلَّ الْغَرَضَ مِنَ الْمُبالَغَةِ فی النَّفْی الرَّدُّ عَلَی الْعامَّةِ فَإنَّهُمْ یواظِبونَ عَلَیهِما وَ مِنْهُمْ مَنْ یقولُ بِوُجوبِهِما ذَکَرَهُ بَعْضُ عُلَمائِنا[3] وَ یأْتی ما یدُلُّ عَلَی اسْتِحْبابِ الْمَضْمَضَةِ وَ الِاسْتِنْشاقِ فی السِّواکِ وَ اللهُ أعْلَمُ[4].
——————————
[1]– قرب الإسناد 83.
[2]– فی المصدر-” ترکتهما لم تعد لهما”.
[3]– هو الشهید فی الذکری 93.
[4]– یأتی فی الحدیث 1 من الباب 36 من أبواب الوضوء و فی الحدیث 23 من الباب 1 من أبواب السواک و فی الحدیث 4 و 15 من الباب 28 من أبواب ما یمسک عنه الصائم، و تقدم فی الحدیث 17 و 19 من الباب 15 و فی الحدیث 1 من الباب 16 و فی الحدیث 15 من الباب 25 من أبواب الوضوء.
طریق این حدیث به معصوم علیهالسلام معتبر درجه یک است.
عبدالله بن جعفر الحمیری این حدیث را از عبدالله بن حسن بن علی بن جعفر العریضی از جدش روایت کرده است که همه از ثقات درجه یک هستند.
این حدیث هم شبیه احادیث قبلی است. میفرمایند که مضمضه و استنشاق واجب نیست و ترکش هم موجب اعاده نماز نیست.
جناب شیخ حر، اینجا مطلبی فرمودهاند شاید مقصود از مبالغه در نفی، رد نظر عامه باشد، چرا که آنها بر انجام این دو مداومت دارند و بعضی از آنها میگویند که این دو واجب است. بعد ادامه میدهند که بعضی از علمای ما این را ذکر کردهاند و آنچه خواهد آمد، بر مطلوبیت آب کشیدن دهان و کشیدن آب به بینی در مسواک دلالت دارد و خدا عالمترین است.
ببینید اولا اینکه بعید است کسی از عامه، مضمضه و استنشاق و سایر مواردی که در آیه وضو نیست را واجب بدانند. ظاهرا خود شیخ حر هم کسی را سراغ نداشته، لذا مطلب را گردن «بعض علمائنا» انداخته است. بگذریم.
* جمعبندی این باب (موقت):
از این حدیث معلوم شد مضمضه و استنشاق، هر چند جزئی از وضو نیست، اما بسیار مستحب است. پیشنهاد میکنم یک بار دیگر، مطالب ذیل حدیث اول این باب را مجددا مطالعه کنید. واقعا برای تعجب است چرا چنین امور مؤکدی در وضو، به بچهها و مردم بیان و آموخته نمیشود و اهمیت آن تبیین نمیگردد، به گونهای که خیلی از مردم تصور میکنند این اعمال مصوص اهل تسنن و از نشانههای آنها است. در مورد سه بار هم چیزی نداشتیم، لذا تعداد مضمضه و استنشاق مهم نیست.