حدیث 1269 و جمع‌بندی این باب (موقت)
1269- 4-[1] مُحَمَّدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ النُّعْمانِ الْمُفیدُ فی الْإرْشادِ قالَ: دَخَلَ الرِّضا ع یوْماً وَ الْمَأْمونُ یتَوَضَّأُ لِلصَّلاةِ وَ الْغُلامُ یصُبُّ عَلَی یدِهِ الْماءَ فَقالَ لا تُشْرِکْ یا أمیرَالْمُؤْمِنینَ بِعِبادَةِ رَبِّکَ أحَداً فَصَرَفَ الْمَأْمونُ الْغُلامَ وَ تَوَلَّی تَمامَ وُضوئِهِ بِنَفْسِهِ.
——————————
[1]– ارشاد المفید 315.
طریق این حدیث به معصوم علیه‌السلام غیر معتبر است.
شیخ مفید این مطلب را به صورت مرسل روایت کرده است.
در این حدیث غیر معتبر هم ادعا شده است روزی امام رضا علیه‌السلام داخل شدند، در حالی که مأمون برای نماز وضو می‌گرفت و جوانی بر دست او آب می‌ریخت. امام رضا علیه‌السلام هم ایشان را با عنوان امیر مؤمنان خطاب کرده و فرمودند که کسی را در عبادت پروردگارت شریک نکن. پس مأمون هم منصرف شد و خودش وضویش را تمام کرد.
نکته آخر را در این باب عرض کنم و برویم سراغ جمع‌بندی.
اگر کسی بخواهد این عبارت «لا تُشْرِکْ … بِعِبادَةِ رَبِّکَ أحَداً» و همین‌طور استفاده‌ای که از عبارت «وَ لا یشْرِکْ بِعِبادَةِ رَبِّهِ أحَداً» در دو روایت اول بیان شده بود را بپذیرد و حمل بر ممنوعیت یا حتی کراهت کمک گرفتن در وضو کند، خوب است به این هم فکر کند که اگر کسانی آمدند و سجاده امام جماعت یا هر نمازگزار دیگری را پهن کردند، حکم این چه می‌شود. آیا شریک گرفتن در عبادت نیست؟ وقتی غذای سحر و افطار را برایش مهیا می‌کنند و سفره می‌اندازند و می‌آورند و می‌برند و خلاصه خانم خانه، یا بچه‌ها یا دیگرانی همه کارها را می‌کنند تا طرف روزه بگیرد، شریک گرفتن در عبات الله نیست؟ وقتی برای کسی آب می‌آورند تا وضو بگیرد و در باب‌های قبلی داشتیم که ایرادی ندارد، شریک گرفتن در عبادت نیست؟ و قس علی هذا. اگر کسی روایت اول و دوم و چهارم را معتبر بداند، کاملا واضح است که صرفا مربوط به وضو نیست، بلکه دستورالعملی کلی است. بیایید نگاه اخباری به ظواهر احادیث را کنار بگذاریم و کمی عمیق‌تر، تفقه کنیم. فتأمل جدا.
* جمع‌بندی این باب (موقت):
کمک گرفتن در وضو فی‌نفسه نَه تنها اشکالی ندارد، بلکه کراهت هم ندارد، مگر از باب اشرافیت و تفاخر و کبر و چیز دیگری باشد که از نظر شرع مقدس مذموم است.