حدیث 1116 و جمعبندی این باب (موقت)
1116- 13-[1] وَ عَنِ ابْنِ فَضّالٍ عَنْ أبیجَمیلَةَ عَنْ زَیدٍ الشَّحّامِ عَنْ أبیعَبْدِاللهِ ع قالَ: إذا تَوَضَّأ أحَدُکُمْ أوْ أکَلَ أوْ شَرِبَ أوْ لَبِسَ لِباساً ینْبَغی لَهُ أنْ یسَمّی عَلَیهِ فَإنْ لَمْ یفْعَلْ کانَ لِلشَّیطانِ فیهِ شِرْکٌ.
أقولُ: وَ تَقَدَّمَ ما یدُلُّ عَلَی ذَلِکَ[2] وَ یأْتی ما یدُلُّ عَلَیهِ[3].
——————————
[1]– المحاسن 433- 261.
[2]– تقدم ما یدلّ علی ذلک فی الحدیث 1 من الباب 16 و الحدیث 1 من الباب 15 من هذه الأبواب.
[3]– یأتی ما یدلّ علیه فی الأحادیث 1 و 2 و 3 و 4 من الباب 17 من أبواب الذکر.
طریق این حدیث به معصوم علیهالسلام غیر معتبر است.
احمد بن محمد بن خالد البرقی این حدیث را از حسن بن علی بن فضال از ابوجمیله، مفضل بن صالح از زید الشحام روایت کرده است که همه از ثقات درجه یک هستند، مگر ابوجمیله که از ضعفا است.
مطلب این حدیث، شبیه حدیث قبلی است، لذا از آن میگذریم.
* جمعبندی این باب (موقت):
تا این جا، بر اساس احادیث این باب و چند حدیث قبلی که داشتیم، معلوم شد که مستحب مؤکد است که انسان هنگام وضو به یاد الله باشد و در آغاز آن «بسم الله الرحمن الرحیم» بگوید و اگر خواست اذکاری را هم بیان کند، میتواند به اذکاری مراجعه کند که در روایات معتبر آمده است. مثلا:
1. هنگام وضو بگوید: «أشْهَدُ أنْ لا إلَهَ إلّا اللهُ اللّهُمَّ اجْعَلْنی مِنَ التَّوّابینَ وَ اجْعَلْنی مِنَ الْمُتَطَهِّرینَ وَ الْحَمْدُ لِلّهِ رَبِّ الْعالَمینَ»
2. هنگام آغاز وضو بگوید: «بِسْمِ اللهِ وَ بِاللهِ اللّهُمَّ اجْعَلْنی مِنَ التَّوّابینَ وَ اجْعَلْنی مِنَ الْمُتَطَهِّرینَ» و هنگامی هم که تمام شد، بگوید: «الْحَمْدُ لِلّهِ رَبِّ الْعالَمینَ».
3. یا همان اول کار، قبل از آنکه آب را لمس کند، بگوید: «بِسْمِ اللهِ وَ بِاللهِ اللّهُمَّ اجْعَلْنی مِنَ التَّوّابینَ وَ اجْعَلْنی مِنَ الْمُتَطَهِّرینَ» و هنگامی که تمام شد، بگوید: «أشْهَدُ أنْ لا إلَهَ إلّا اللهُ وَحْدَهُ لا شَریکَ لَهُ وَ أشْهَدُ أنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَ رَسولُهُ».
خلاصه آن که ذکر الله هنگام وضو، نَه تنها مستحب مؤکد است، بلکه ترک آن کراهت شدید هم دارد.
بسم الله گفتن هم که در ابتدای هر کاری خوب است و مستحب و ترک آن مکروه مؤکد.