حدیث 1272

1272- 2-[1] وَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یحْیی عَنِ الْعَمْرَکی عَنْ عَلی بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أخیهِ موسَی بْنِ جَعْفَرٍ ع قالَ: سَألْتُهُ عَنْ رَجُلٍ قُطِعَتْ یدُهُ مِنَ الْمِرْفَقِ کَیفَ یتَوَضَّأُ قالَ یغْسِلُ ما بَقی مِنْ عَضُدِهِ.
وَ رَواهُ الصَّدوقُ مُرْسَلاً ثُمَّ قالَ وَ کَذَلِکَ روی فی قَطْعِ الرِّجْلِ[2]
وَ رَواهُ الشَّیخُ بِإسْنادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یحْیی مِثْلَهُ[3].
——————————
[1]– الکافی 3- 29- 9.
[2]– الفقیه 1- 48- 99.
[3]– التهذیب 1- 360- 1086.

طریق این حدیث به معصوم علیه‌السلام معتبر درجه یک است.
ثقةالاسلام الکلینی این حدیث را از محمد بن یحیی العطار از عمرکی بن علی از علی بن جعفر العریضی روایت کرده است که همه از ثقات درجه یک هستند.
شیخ صدوق شبیه این حدیث را در الفقیه به صورت مرسل نقل کرده است که مرسلات ایشان هم از قاعده کلی مرسلات خارج نیست. (مرسلات کتب اربعه)
شیخ الطائفه هم شبیه این حدیث را به طریق خود در التهذیب و الإستبصار به محمد بن یحیی العطار که معتبر درجه یک است، به باقی سند الکافی روایت کرده است.
* * *
علامه مجلسی: صحیح (مر). صحیح (مل).
* * *
مجلسی اول: رواه الکلینی و الشیخ فی الصحیح عنه (رو).

در این حدیث از فردی سؤال شده است که دستش از مرفق قطع شده، یعنی همه موضع شستن دست را ندارد و امام علیه‌السلام هم می‌فرمایند که باقی‌مانده بازویش را بشوید. این امر قاعدتا حمل بر استحباب می‌شود، چرا که موضع شستن، از نوک انگشت تا مرفق است و وقتی کسی آن را ندارد، طبیعتا معاف از آن است و قرینه‌ای نیست که بشود این فرمایش امام علیه‌السلام را حمل بر وجوب کرد.