حدیث 1115
1115- 12-[1] وَ عَنْ أبیهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنانٍ عَنِ الْعَلاءِ بْنِ الْفُضَیلِ عَنْ أبیعَبْدِاللهِ ع قالَ: إذا تَوَضَّأ أحَدُکُمْ وَ لَمْ یسَمِّ کانَ لِلشَّیطانِ فی وُضوئِهِ شِرْکٌ وَ إنْ أکَلَ أوْ شَرِبَ أوْ لَبِسَ وَ کُلَّ شَیءٍ صَنَعَهُ ینْبَغی لَهُ أنْ یسَمّی عَلَیهِ فَإنْ لَمْ یفْعَلْ کانَ لِلشَّیطانِ فیهِ شِرْکٌ.
وَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنانٍ عَنْ حَمّادٍ عَنْ رِبْعی عَنِ الْفُضَیلِ عَنْ أبیعَبْدِاللهِ ع مِثْلَهُ[2]
وَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عیسَی عَنِ الْعَلاءِ عَنِ الْفُضَیلِ عَنْ أبیعَبْدِاللهِ ع مِثْلَهُ[3].
——————————
[1]– المحاسن 46- 62.
[2]– المحاسن 430- 252 و أورده فی الحدیث 3 من الباب 17 من أبواب الذکر.
[3]– (،)- المحاسن 432- 260.
طریق این حدیث به معصوم علیهالسلام معتبر درجه یک است.
احمد بن محمد بن خالد این حدیث را به چند طریق روایت کرده است.
1. از پدرش از محمد بن سنان از علاء بن رزین
2. از محمد بن سنان از حماد بن بن عثمان از فضیل بن یسار
3. از محمد بن عیسی بن عبید الیقطینی از علاء بن رزین از فضیل بن یسار
که دو طریق اول، به واسطه محمد بن سنان که از مشاهیر کذابون است، معتبر نیست، اما در طریق اول همه از ثقات درجه یک هستند، مگر ابن عبید الیقطینی که ثقه مشروط است که البته مشکلی در اینجا ایجاد نمیکند.
بیان این حدیث، نسبت به احادیث قبلی غلیظ است. امام صادق علیهالسلام میفرمایند هنگامی که یکی از شما وضو بگیرد و ذکر الله نگوید، شیطان در وضوی او شریک است و اگر بخورد و بنوشد و بپوشد و هر کاری که انجام دهد، شایسته است که ذکر الله را بر آن جاری کند و اگر آن کار را انجام ندهد، شیطان در آن هم شریک میشود.
چه «یسَمِّ» را به بسم الله معنا کنیم و چه مطلق ذکر الله، پر واضح است که این روایت در بیان کراهت شدید است. لذا انجام این کار نَه تنها استحباب شدیدی دارد، بلکه منصوصا معلوم میشود خودداری از آن هم کراهت زیادی دارد.