حدیث 1111
1111- 8-[1] قالَ وَ روی أنَّ مَنْ تَوَضَّأ فَذَکَرَ اسْمَ اللهِ طَهُرَ جَمیعُ جَسَدِهِ وَ کانَ الْوُضوءُ إلَی الْوُضوءِ کَفّارَةً لِما بَینَهُما مِنَ الذُّنوبِ وَ مَنْ لَمْ یسَمِّ لَمْ یطْهُرْ مِنْ جَسَدِهِ إلّا ما أصابَهُ الْماءُ.
وَ فی الْعِلَلِ عَنْ أبیهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یحْیی عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أحْمَدَ بْنِ یحْیی عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إسْماعیلَ عَنْ عَلی بْنِ الْحَکَمِ عَنْ داوُدَ الْعِجْلی عَنْ أبیبَصیرٍ عَنْ أبیعَبْدِاللهِ ع مِثْلَهُ[2]
وَ فی ثَوابِ الْأعْمالِ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ مَسْرورٍ (ابن قولویه) عَنِ الْحُسَینِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عامِرٍ عَنْ عَمِّهِ عَبْدِاللهِ بْنِ عامِرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إسْماعیلَ مِثْلَهُ[3].
——————————
[1]– الفقیه 1- 50- 102.
[2]– علل الشرائع 289- 1.
[3]– ثواب الأعمال 30- 1.
طریق این حدیث به معصوم علیهالسلام معتبر درجه دو است.
شیخ صدوق این حدیث را در الفقیه به صورت مرسل نقل کرده است که مرسلات ایشان هم از قاعده کلی مرسلات خارج نیست. (مرسلات کتب اربعه)
ایشان این حدیث را به چند طریق دیگر هم روایت کردهاند.
1. از پدرش از محمد بن یحیی العطار از محمد بن احمد بن یحیی بن عمران از محمد بن اسماعیل السندی از علی بن حکم از داود العجلی از ابوبصیر الاسدی
2. از جعفر بن محد بن مسرور، ابن قولویه القمی از حسین بن محمد بن عامر از عبدالله بن عامر از محمد بن اسماعیل السندی به باقی سند
که در هر دو طریق، همه از ثقات درجه یک هستند، مگر داود العجلی که از ثقات درجه دو است.
این حدیث معتبر درجه دو، چیزی شبیه حدیث 4 و 5 همین باب است. میگوید کسی که وضو بگیرد و ذکر اسم الله را داشته باشد، همه بدنش پاک میشود و این وضو تا وضوی بعدی، کفاره گناهانی است که بین دو انجام داده است و در مقابل، کسی که این کار را انجام ندهند، بدنش پاک نمیشود، مگر همان قسمتی که آب به آن رسیده است.
مطلب همان است که در حدیث 4 و 5 عرض کردم. تنها نکته اضافه، همان مطلب تکراری است که اگر بخواهیم به این حدیث اعتماد کنیم، طبیعتا این کار در صورتی کفاره گناهان بین دو وضو است که این فرد عصیان نداشته باشد، یعنی این نباشد که خب، پس هر غلطی میخواهم انجام دهم. خیر، انسان چه این کار را هنگام وضو انجام بدهد و چه ندهد، باید تلاش کند که گناهی انجام ندهد، اما بالأخره انسان است و ممکن الخطا، حالا اگر گناهی از دستش در رفت و انجام داد، میتواند امید داشته باشد که مورد عفو و بخشش قرار گیرد. الله تعالی هم ارحم الراحمین است و امید است که به این بنده نگاه لطف خاصی داشته باشد.
جهت یادآوری عرض میکنم که چشمپوشی الله تعالی از خطاهای بندگانش تابع شرایطی است. بله، الله تعالی ارحم الراحمین است، اما بعضی خطاها و گناهان نیاز به جبران دارد. حق الناس و بعضی حقوق الله را باید جبران کرد. باید از انجام خطا ناراحت بود و تلاش کرد تا مجددا انجام ندهد و امثال این دست مسائل. طبیعی است که به صرف ذکر اسم الله در وضو، قرار نیست کفاره گناهان بین وضوها باشد.