حدیث 1046

1046- 1-[1] مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ عَنِ الْمُفیدِ عَنْ أحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أبیهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یحْیی وَ أحْمَدَ بْنِ إدْریسَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أحْمَدَ بْنِ یحْیی عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلی بْنِ عَبْدِاللهِ عَنْ عَلی بْنِ حَسّانَ عَنْ عَمِّهِ عَبْدِالرَّحْمَنِ بْنِ کَثیرٍ الْهاشِمی مَوْلَی مُحَمَّدِ بْنِ عَلی عَنْ أبی‌عَبْدِاللهِ ع قالَ: بَینا أمیرُالْمُؤْمِنینَ ع ذاتَ یوْمٍ جالِسٌ[2] – مَعَ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَنَفیةِ إذْ قالَ لَهُ یا مُحَمَّدُ- ائْتِنی بِإناءٍ مِنْ ماءٍ أتَوَضَّأْ لِلصَّلاةِ فَأتاهُ مُحَمَّدٌ بِالْماءِ فَأکْفاهُ فَصَبَّهُ بِیدِهِ (الْیسْرَی عَلَی یدِهِ الْیمْنَی)[3] ثُمَّ قالَ بِسْمِ اللهِ وَ بِاللهِ وَ الْحَمْدُ لِلّهِ الَّذی جَعَلَ الْماءَ طَهوراً وَ لَمْ یجْعَلْهُ نَجِساً- قالَ ثُمَّ اسْتَنْجَی فَقالَ اللّهُمَّ حَصِّنْ فَرْجی وَ أعِفَّهُ وَ اسْتُرْ عَوْرَتی وَ حَرِّمْنی عَلَی النّارِ- قالَ ثُمَّ تَمَضْمَضَ فَقالَ اللّهُمَّ لَقِّنّی حُجَّتی یوْمَ ألْقاکَ وَ أطْلِقْ لِسانی بِذِکْراکَ- ثُمَّ اسْتَنْشَقَ فَقالَ اللّهُمَّ لا تُحَرِّمْ عَلَی ریحَ الْجَنَّةِ- وَ اجْعَلْنی مِمَّنْ یشَمُّ ریحَها وَ رَوْحَها وَ طیبَها – قالَ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ فَقالَ اللّهُمَّ بَیضْ وَجْهی یوْمَ تَسْوَدُّ فیهِ الْوُجوهُ وَ لا تُسَوِّدْ وَجْهی یوْمَ تَبْیضُ[4] الْوُجوهُ- ثُمَّ غَسَلَ یدَهُ الْیمْنَی فَقالَ اللّهُمَّ أعْطِنی کِتابی بِیمینی وَ الْخُلْدَ فی الْجِنانِ بِیساری وَ حاسِبْنی حِساباً یسیراً- ثُمَّ غَسَلَ یدَهُ الْیسْرَی فَقالَ اللّهُمَّ لا تُعْطِنی کِتابی بِشِمالی وَ لا تَجْعَلْها مَغْلولَةً إلَی عُنُقی وَ أعوذُ بِکَ مِنْ مُقَطَّعاتِ النّیرانِ- ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ فَقالَ اللّهُمَّ غَشِّنی بِرَحْمَتِکَ وَ بَرَکاتِکَ وَ عَفْوِکَ- ثُمَّ مَسَحَ رِجْلَیهِ فَقالَ اللّهُمَّ ثَبِّتْنی عَلَی الصِّراطِ یوْمَ تَزِلُّ فیهِ الْأقْدامُ وَ اجْعَلْ سَعْیی فیما یرْضیکَ عَنّی- ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَنَظَرَ إلَی مُحَمَّدٍ- فَقالَ یا مُحَمَّدُ مَنْ تَوَضَّأ مِثْلَ وُضوئی وَ قالَ مِثْلَ قَوْلی خَلَقَ اللهُ لَهُ مِنْ کُلِّ قَطْرَةٍ مَلَکاً یقَدِّسُهُ وَ یسَبِّحُهُ وَ یکَبِّرُهُ فَیکْتُبُ اللهُ لَهُ ثَوابَ ذَلِکَ إلَی یوْمِ الْقیامَةِ.
وَ رَواهُ الْکُلَینی عَنْ عَلی بْنِ إبْراهیمَ عَنْ أبیهِ عَنْ قاسِمٍ الْخَرّازِ[5] عَنْ عَبْدِالرَّحْمَنِ بْنِ کَثیرٍ[6]
وَ رَواهُ الشَّیخُ بِإسْنادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یعْقوبَ[7]
وَ رَواهُ الصَّدوقُ مُرْسَلاً[8]
وَ رَواهُ فی الْمُقْنِعِ أیضاً مُرْسَلاً نَحْوَهُ[9]
وَ رَواهُ فی الْمَجالِسِ وَ فی ثَوابِ الْأعْمالِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَسَنِ عَنِ الصَّفّارِ عَنْ عَلی بْنِ حَسّانَ [10]
وَ رَواهُ الْبَرْقی فی الْمَحاسِنِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلی عَنْ عَلی بْنِ حَسّانَ مِثْلَهُ[11].
——————————
[1]– التهذیب 1- 52- 153.
[2]– فی نسخة- جالسا (هامش المخطوط).
[3]– فی الفقیه 1- 41- 84 و الثواب- الیمنی علی یده الیسری (هامش المخطوط).
[4]– فی الفقیه 1- 41- 84 و الثواب و فی نسخة من التهذیب 1- 52- 153 زیادة- فیه (هامش المخطوط).
[5]– کذا فی الأصل لکن فی الکافی (الخزاز).
[6]– الکافی 3- 70- 6.
[7]– التهذیب 1- 53- 153.
[8]– الفقیه 1- 41- 84.
[9]– المقنع 3.
[10]– أمالی الصدوق 445- 11 و ثواب الأعمال 31.
[11]– المحاسن 45- 61.

طریق این حدیث به معصوم علیه‌السلام غیر معتبر است.
شیخ الطائفه این حدیث را به چند طریق روایت کرده است.
1. از شیخ مفید از احمد بن محمد بن حسن بن ولید از پدرش از محمد بن یحیی العطارو احمد بن ادریس القمی از محمد بن احمد بن یحیی بن عمران از حسن بن علی بن عبدالله از علی بن حسان الهاشمی از عبدالرحمن بن کثیر الهاشمی
2. به طریق خود در التهذیب و الاستبصار به ثقةالاسلام الکلینی که گفته خواهد شد.
ثقةالاسلام الکلینی هم شبیه این حدیث را از علی بن ابراهیم القمی از پدرش از قاسم الخراز از عبدالرحمن بن کثیر روایت کرده است.
شیخ هم شبیه این حدیث را در الفقیه و المقنع این حدیث را مرسل نقل کرده است، اما در الأمالی و ثواب الأعمال آن را از محمد بن حسن بن احمد بن ولید از محمد بن حسن الصفار از علی بن حسان الهاشمی به باقی سند روایت کرده است.
احمد بن محمد بن خالد البرقی هم شبیه این حدیث را از محمد بن علی، ابوسمینه از علی بن حسان الهاشمی به باقی روایت کرده است.
که هیچ کدام این طرق معتبر نیست. عبدالرحمن بن کثیر که از ضعفا است، در همه طرق هستند. علاوه بر این در بعضی از طرق علی بن حسان الهاشمی و ابوسمینه هم هستند که هر دو بسیار ضعیف هستند.
* * *
علامه مجلسی: ضعیف (مر). ضعیف بسندیه علی المشهور (مل).

این حدیث، هم طولانی است و هم مطلب خاصی جز اذکار توصیه شده برای اجزای وضو ندارد. اگر خواستید، خودتان مرور کنید و نگاهی هم به توضیح بنده ذیل حدیث 1040 بیاندازید.