سوره آل عمران- آیه 200
یا أیُّها الَّذینَ آمَنوا اصْبِروا وَ صابِروا وَ رابِطوا وَ اتَّقوا اللّهَ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحونَ (200)
ای کسانی که ایمان آوردهاید! صبر کنید و به صبر وا دارید و ارتباط برقرار کنید (نگهبانی کنید) و تقوا پیش کنید الله را، باشد که شما رستگار شوید. (200)
شما که ایمان دارید! صبوری کنید و ثبات ورزید و آماده باشید و از خدا بترسید شاید رستگار شوید. (200)
ای کسانی که ایمان آوردهاید، صبر کنید و ایستادگی ورزید و مرزها را نگهبانی کنید و از خدا پروا نمایید، امید است که رستگار شوید. (200)
ای کسانی که ایمان آوردهاید، شکیبایی ورزید و دیگران را نیز به شکیبایی وادارید و در برابر دشمن پایداری کنید، و مرزداری نمایید، و از خدا پروا کنید شاید رستگار گردید. (200)
یکیدو نکته به بهانه این آیه عرض کنم.
1- نکته اول درباره «اصبروا» و «صابروا» که همریشه هم هستند.
«اصْبِرُوا» امر ثلاثی مجرد است. یعنی صبر پیشه کنید، خویشتندار باشید. در اینجا، تمرکز بر روی شخص خود انسان است که در برابر سختیها، بلایا، معاصی، تکالیف و خلاصه هر امر دشواری خودش را کنترل کند تا مرتکب آن نشود یا بیتابی و کمطاقتی نشان ندهد. در حالی که «صَابِرُوا»، امر از باب مفاعله است و قاعدتا در معنای مشارکت و تعامل و چه بسا استمرار و مبالغه. یعنی یکدیگر را به صبر بخوانید و در آن یاری کنید و در این کار استمرار و مبالغت داشته باشید.
با این مقدمه، الله تعالی، خطاب به مؤمنان میفرماید که هم خودتان صبر پیشه کنید و هم دیگران را به صبر توصیه کنید و در این زمینه یکدیگر را یاری نمایید و در این کار استمرار و مبالغت هم داشته باشید.
2- «رابطوا» از ریشه «ربط» است که به نوعی معنای بستن میدهد. «ربط الفرس»، به معنای بستن اسب است و «رباط الخیل» جایی است که اسبان را میبستند. چیزی شبیه چاپارخانه یا محل تمرکز و استراحت سوارهنظام و مانند آن. به همین جهت به محل استقرار نگاهبانها هم «رباط» میگفتند و بعدها در بعضی مناطق، به قلعه و شبه قلعه هم رباط گفته شد. معانی مربوط به ارتباط هم از همین معنای ریشهای آن گرفته شده است، یعنی آنچه مایه یا موجب وابستگی بین افراد میشود.
با این حساب، برای «رابطوا» که مصدر آن «مرابطه» است، دو معنا میتوان در نظر گرفت. اول، مراقبت کردن و پاس داشتن و نگاهبانی کردن و دیگر ارتباط بر قرار کردن.
فعلا همین دو مورد را داشته باشید تا برویم سراغ روایات.